Esnek ekonomi (gig economy) her ge\u00e7en g\u00fcn b\u00fcy\u00fcyor ve freelance \u00e7al\u0131\u015fma sistemi “tarihi” boyunca hi\u00e7 bu kadar pop\u00fcler olmam\u0131\u015ft\u0131! Nereye gidersen git, insanlar\u0131n mevcut \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 yerden ayr\u0131l\u0131p kariyerlerinin kontrol\u00fcn\u00fc kendi ellerine ald\u0131klar\u0131 hikayeleri duydu\u011funa eminiz. Bu hikayeler, \u201cben de mi ayn\u0131 \u015feyi yapsam acaba?\u201d sorusunu sorduruyor ve cevab\u0131n\u0131 merak ettiriyor olabilir.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7ta herkes kendinin patronu olmak ister, \u00f6yle de\u011fil mi? Esnek \u00e7al\u0131\u015fma saatlerine sahip olmak, i\u015fle ev aras\u0131 gidip gelirken saatlerce trafikte beklememek\u2026 Hayali bile olduk\u00e7a cezbedici! Ancak bu de\u011fi\u015fikli\u011fe gitmeden \u00f6nce, tam zamanl\u0131 bir freelance \u00e7al\u0131\u015fan olmay\u0131 se\u00e7eceksen g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurman gereken a\u015fa\u011f\u0131da ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z riskleri dikkatle incelemelisin:<\/p>\n\n\n\n
Freelance \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczeninde kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck zorluk, gelirinin d\u00fczenli olmayacak olmas\u0131. Bir \u015firkette \u00e7al\u0131\u015fmak ve freelancer olmak aras\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck fark da zaten bu. \u0130lk se\u00e7enekte, sabit bir ayl\u0131k maa\u015fa sahipsin; ikincisinde ise sahip oldu\u011fun m\u00fc\u015fteri say\u0131s\u0131na, \u00fcstlendi\u011fin projelere ve hizmetlerin i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131n \u00fccrete g\u00f6re \u00f6deme al\u0131yorsun.<\/p>\n\n\n\n
Freelance bir \u00e7al\u0131\u015fan olmay\u0131 planl\u0131yorsan, riske ve finansal dengesizli\u011fe m\u00fcsamaha g\u00f6stermeye haz\u0131r olman gerekiyor. Y\u0131llard\u0131r sekt\u00f6r\u00fcn i\u00e7inde olan tecr\u00fcbeli freelancerlar bile zaman zaman kendilerini maddi zorluklarla m\u00fccadele ederken bulabiliyorlar.<\/p>\n\n\n\n
Bu riski hafifletmek i\u00e7in, freelance \u00e7al\u0131\u015fmaya ek i\u015f olarak ba\u015flayabilirsin. Bu \u015fekilde bir yandan maa\u015f\u0131n d\u00fczenli bir \u015fekilde yatarken, di\u011fer yandan ekstra gelir i\u00e7in freelance i\u015fleri kovalayabilirsin. Bir s\u00fcre sonra bakt\u0131n ikinci se\u00e7enek daha kazan\u00e7l\u0131 bir hale gelmi\u015f, sadece freelance \u00e7al\u0131\u015fmaya ge\u00e7i\u015f yapabilirsin!<\/p>\n\n\n\n
Neredeyse her freelancer\u0131n \u015fikayet\u00e7i oldu\u011fu ortak bir nokta var: tutars\u0131z i\u015f y\u00fck\u00fc. Bir ay \u00e7ok fazla i\u015fin aras\u0131nda kendini s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f hissedip neye yeti\u015fece\u011fini bilemezken, bir sonraki ay sinek avlar hale gelebilirsin.<\/p>\n\n\n\n
\u015eansl\u0131s\u0131n \u00e7\u00fcnk\u00fc, bu \u00e7\u00f6z\u00fclebilir bir problem. \u00dcretkenli\u011fini en \u00fcst seviyeye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in g\u00f6revlerini d\u00fczenlemene ve bo\u015fa vakit harcamaktan ka\u00e7\u0131nmana yard\u0131mc\u0131 olabilecek bir\u00e7ok proje y\u00f6netim arac\u0131 bulunuyor. Hedeflerine ve ya\u015fam tarz\u0131na g\u00f6re kendin i\u00e7in en uygun olan program\u0131 olu\u015fturabilirsin!<\/p>\n\n\n\n
Bununla beraber, bir yandan i\u015flerini \u201cacilen\u201d teslim etmeni isteyen m\u00fc\u015fterileri ekstra \u00fccretlendirebilecekken di\u011fer yandan senin program\u0131na uyum sa\u011flamay\u0131 kabul edenlere indirim de uygulayabilirsin.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fverenler \u00fccretli izin, sa\u011fl\u0131k sigortas\u0131, emeklilik planlar\u0131 ve daha fazlas\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na sa\u011flarken, bir m\u00fc\u015fteri pek tabi ki bu tip \u015feylerle u\u011fra\u015fmaz. Seninle kurduklar\u0131 i\u015f ili\u015fkisinin mevcut ihtiya\u00e7lar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131rsak aksini d\u00fc\u015f\u00fcnmek de pek mant\u0131kl\u0131 olmuyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130stenileni teslim etti\u011fin zaman seninle olan i\u015fleri bitecek. Bu durumu sorun etmemen gerekiyor. Biriyle ka\u00e7 kere \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131na ve bu ili\u015fkiyi ne zaman bitirece\u011fine karar vermek sana kalm\u0131\u015f. Ayr\u0131ca emeklili\u011fini de tek ba\u015f\u0131na planlaman gerekti\u011fini unutmamal\u0131s\u0131n. D\u00fczensiz bir gelirle bunu planlaman\u0131n daha zor oldu\u011funun da alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek isteriz. <\/p>\n\n\n\n
Fiverr, Upwork, Freelancer ve T\u00fcrkiye’deki tek ve en b\u00fcy\u00fck freelancer a\u011f\u0131 olan Bionluk gibi platformlar, m\u00fc\u015fterilerin ve freelancerlar\u0131n birbirleriyle tan\u0131\u015f\u0131p beraber i\u015f yapabilmelerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde kolayla\u015ft\u0131rd\u0131. Bir nevi, esnek ekonominin LinkedIn\u2019i gibiler. Her ne kadar kazan\u00e7 sa\u011flayan i\u015fler bulmana yard\u0131mc\u0131 olsalar da kendini g\u00f6sterip \u00f6n plana \u00e7\u0131kman\u0131 zorla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Bu sitelerdeki s\u0131ralama sistemi nedeniyle, deneyimli freelancerlar yeni projeler almaya devam ederken, yeni ba\u015flayanlar genellikle g\u00f6rmezden gelinme e\u011filimindeler. Yeni freelancerlar\u0131n m\u00fc\u015fteri bulma<\/a>kta zorlanmas\u0131n\u0131n temel nedeni de bu. Bu nedenle \u00e7o\u011fu zaman m\u00fc\u015fteri kazanmalar\u0131n\u0131n tek yolu, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir i\u015f modeli olmamakla beraber hizmetlerini yok pahas\u0131 fiyatlara sunmaktan ge\u00e7iyor.<\/p>\n\n\n\n Freelance \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n getirdi\u011fi soyutlanma, zaman i\u00e7erisinde ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde zarar verebilir. Maa\u015fl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fan oldu\u011funda, g\u00fcn i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131nla i\u015f veya herhangi bir konu hakk\u0131nda sohbet etme imkan\u0131na sahipsin. Bu da sosyalle\u015fme ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Fakat bir freelancer oldu\u011funda, b\u00fcy\u00fck bir ihtimalle zaman\u0131n \u00e7o\u011funu evde tek ba\u015f\u0131na, d\u0131\u015far\u0131yla herhangi bir etkile\u015fime girmeden \u00e7al\u0131\u015fmakla ge\u00e7ireceksin. Bunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in halka a\u00e7\u0131k park vb. yerlerde \u00e7al\u0131\u015fabilir, g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esasl\u0131 projelere girebilir, di\u011fer freelancerlarla a\u011f kurabilir veya ortak \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131na kat\u0131labilirsin.<\/p>\n\n\n\n Kendi i\u015finin patronu olman\u0131n verdi\u011fi his paha bi\u00e7ilemez, fakat her \u015feyin bir bedeli var. Her ne kadar zaman\u0131n ve gelirin \u00fczerinde daha fazla kontrole sahip olmaktan ho\u015flanacak olsan da yeni m\u00fc\u015fteriler bulmak, s\u00f6zle\u015fmeler haz\u0131rlamak, teslim tarihlerini belirlemek, neyi ne kadara \u00fccretlendirece\u011fini kararla\u015ft\u0131rmak ve \u00e7ok daha fazlas\u0131yla tek ba\u015f\u0131na u\u011fra\u015fmak zorunda kalacaks\u0131n.<\/p>\n\n\n\n Ayr\u0131ca portfolyo olu\u015fturmak, do\u011fru bir pazarlama y\u00fcr\u00fctmek, m\u00fc\u015fterilerle pazarl\u0131k etmek, projelerini y\u00f6netmek ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra becerilerini geli\u015ftirmeye de devam etmen gerekecek. E\u011fer b\u00fct\u00fcn bunlar sana biraz fazla stresli geldiyse, bunu hen\u00fcz freelancer olmak<\/a> i\u00e7in haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131na ve bir yerde \u00e7al\u0131\u015fmaya daha uygun olmana y\u00f6nelik bir i\u015faret olarak alg\u0131layabilirsin.<\/p>\n\n\n\n Rapor vermen gereken bir y\u00f6netici olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131, freelance \u00e7al\u0131\u015fmak i\u015flerini daha sonraya b\u0131rakmana ve teslim tarihleri yakla\u015fan i\u015flerinden ka\u00e7\u0131nmana yol a\u00e7abilir. Yap\u0131lacaklar listen i\u00e7in uygulamalar indirmenin bu konuda yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu do\u011fru, fakat a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 ger\u00e7ek i\u015f eti\u011fi ve disiplininin yerini hi\u00e7bir \u015fey tutmuyor. Dolay\u0131s\u0131yla d\u0131\u015far\u0131dan bir denetime ihtiya\u00e7 duymadan nas\u0131l odakl\u0131 kalaca\u011f\u0131n\u0131 yani \u00f6z disiplini \u00f6\u011frenmen olduk\u00e7a \u00f6nem arz ediyor.<\/p>\n\n\n\n Ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in i\u015fe gidip gelmek veya giyinmek zorunda olmad\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in, freelance \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imi seni tembel ve hareketsiz bir ya\u015fam tarz\u0131na s\u00fcr\u00fckleyebilir. Hi\u00e7 tasvip etmesek de, freelancerlar i\u00e7in yataktan \u00e7al\u0131\u015fmak olduk\u00e7a yayg\u0131n bir durum. Evinde home ofis olarak kullanabilece\u011fin bir mekan yaratabilirsin. Bu sayede sadece i\u015fin i\u00e7in belirledi\u011fin bir alana sahip olacaks\u0131n. Emin ol ki verimlili\u011fin artacak!<\/p>\n\n\n\n Fiyat belirlemek, freelance \u00e7al\u0131\u015fanlardan d\u00fckkan sahiplerine ve \u00e7ok uluslu holdinglere kadar her i\u015fletme i\u00e7in zor. Freelance proje fiyatland\u0131rma<\/a> a\u015famanda, belirledi\u011fin fiyatlar beceri ve tecr\u00fcbe d\u00fczeyini do\u011fru yans\u0131tm\u0131yorsa, m\u00fc\u015fterileri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek konusunda \u00e7ok daha fazla zorluk \u00e7ekebilirsin.<\/p>\n\n\n\n5. Soyutlanma ve Yaln\u0131zl\u0131k<\/h2>\n\n\n\n
6. Artan Sorumluluklar<\/h2>\n\n\n\n
7. Ertelemeyi ve Hareketsizlik Riski Olan Bir Ya\u015fam Tarz\u0131<\/h2>\n\n\n\n
8. Fiyat Performans Dengesi<\/h2>\n\n\n\n