{"id":327,"date":"2020-12-28T03:00:00","date_gmt":"2020-12-28T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/bionluk.com\/blog-test\/?p=327"},"modified":"2022-01-17T17:01:19","modified_gmt":"2022-01-17T14:01:19","slug":"dijital-gorsel-telif-hakki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/grafik-tasarim\/dijital-gorsel-telif-hakki","title":{"rendered":"Bu G\u00f6rsel \u015eimdi Kime Ait: \u0130nternette Bulunan G\u00f6rsellerin Telif Hakk\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Dijital ortamda yay\u0131nlanan i\u00e7eriklerin, hangi konuda olursa olsun, \u00f6zellikle okuyucu deneyimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6rsellerle desteklenmi\u015f olmas\u0131 beklenir.&nbsp;Buna kar\u015f\u0131n, online mecralarda bulunan g\u00f6rseller uygun bir bi\u00e7imde kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda ciddi telif sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilir. Bu da elbette, baz\u0131 ekonomik ve hukuki yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 beraberinde getirir.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 kaynaklarda &#8220;copyright&#8221; terimi ile a\u00e7\u0131klanan ve (\u00a9) \u015feklinde sembolize edilen telif hakk\u0131; temelde, orijinal bir yarat\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcr\u00fcn\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131 ve yay\u0131lmas\u0131 hakk\u0131n\u0131n eser sahibine yasalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla verilmesidir. Pek \u00e7ok meslekte oldu\u011fu gibi, g\u00f6rsel sanatlar alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar, \u00fcretimleriyle ya\u015famlar\u0131n\u0131 maddi ve manevi olarak s\u00fcrd\u00fcrebilme amac\u0131 ta\u015f\u0131r ve telif hakk\u0131 bu amac\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in sanat\u00e7\u0131ya katk\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>\u00c7evrimi\u00e7i faaliyetler s\u00f6z konusu oldu\u011funda telif hakk\u0131 ile ilgili kural \u00e7ok basittir: <strong style=\"color: #00a575;\">\u0130nternet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile bulunan kaynaklar, sahibinin izni olmadan kullan\u0131lamaz. \u00d6yle ki arama motorlar\u0131, g\u00f6rsellerin \u00fccretsiz kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k oldu\u011fu veri tabanlar\u0131 de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nternette bulunan logo, ill\u00fcstrasyon ve foto\u011fraf gibi her t\u00fcrl\u00fc imaj\u0131n hakk\u0131 sakl\u0131d\u0131r ve bu durum genel olarak \u201cg\u00f6rseller telif hakk\u0131na tabi olabilir\u201d ifadesi ile a\u00e7\u0131klan\u0131r. Bu da bahsi ge\u00e7en yarat\u0131m\u0131n nas\u0131l ve kimler taraf\u0131ndan kullanaca\u011f\u0131na, yaln\u0131zca yarat\u0131c\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan karar verilece\u011fi anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla izin almadan herhangi bir mecrada hakk\u0131 sakl\u0131 bulunan g\u00f6rselleri kullanmak, bir telif sorunuyla y\u00fczle\u015fme ihtimalini do\u011furur.<\/p>\n<p><strong style=\"color: #00a575;\">Peki, telif hakk\u0131 ihlali yapmadan internette buldu\u011funuz g\u00f6rselleri kullanmak i\u00e7in neler yapabilirsin?<\/strong><\/p>\n<h2>\u0130nternet g\u00f6rsellerini kural\u0131na g\u00f6re kullanmak:<\/h2>\n<p>\u0130nternet ortam\u0131nda bulunan g\u00f6rsellerden yararlanmak istedi\u011finde, bunu yasal bir bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirmek hi\u00e7 de zor de\u011fil. <strong style=\"color: #00a575;\">\u0130\u015fte konuya ili\u015fkin birka\u00e7 \u00f6neri:<\/strong><\/p>\n<h2>G\u00f6rsel sahibini bul:<\/h2>\n<p>Basit ve kesin bir ad\u0131m olarak, kullanmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131n g\u00f6rselin sahibi ile ileti\u015fime ge\u00e7ebilirsin. \u0130nternette bulunan pek \u00e7ok g\u00f6rsel, sahibine ait online kanallarda bulundu\u011fu ve \u00e7e\u015fitli bilgiler (isim, imza, link vb.) i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in, ileti\u015fime ge\u00e7me s\u00fcreci zorlu olmayacakt\u0131r. Bununla beraber, eserin sahibine ula\u015fmak ve telif hakk\u0131n\u0131 sorgulamak i\u00e7in <strong style=\"color: #00a575;\">Google G\u00f6rseller \u00fczerinden Tersinden G\u00f6rsel Arama (Google Reverse Image Search) arac\u0131n\u0131 kullanmak<\/strong> da iyi bir fikirdir.<\/p>\n<p>\u0130leti\u015fim a\u015famas\u0131n\u0131n akabinde, eser sahibi ile kendisine at\u0131fta bulunaca\u011f\u0131na dair bir anla\u015fma yapabilir veya eserin kullan\u0131m\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6deme ger\u00e7ekle\u015ftirebilirsin. Bu kanallar ile eser sahibine ula\u015famaman durumunda ise fikri ve sanatsal haklar\u0131n hi\u00e7biri ortadan kalkmaz; eserin hakk\u0131 sakl\u0131 kalmaya devam eder. Bu durumda, internetten buldu\u011fun g\u00f6rselleri izinsiz kullanmak veya bunlar \u00fczerinde izinsiz de\u011fi\u015fiklik yapmak yasad\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Farkl\u0131 kaynaklardan yerle\u015ftirme (embed) yap:<\/h2>\n<p>Kaynak sitede bulunan imaj\u0131, &#8220;embed&#8221; \u00f6zelli\u011finden faydalanarak hedef ortama aktarmak da m\u00fcmk\u00fcn olan bir di\u011fer kurall\u0131 kullan\u0131m t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Facebook, Youtube, Twitter ve Instagram ba\u015fta olmak \u00fczere pek \u00e7ok sosyal medya kanal\u0131, b\u00fcnyesinde payla\u015f\u0131lan ve telif hakk\u0131 bulunan g\u00f6rsellerin farkl\u0131 ortamlara ta\u015f\u0131nmas\u0131na imkan vererek legal bir kullan\u0131m f\u0131rsat\u0131 sunar. Yaln\u0131zca hedef kanala kod yerle\u015ftirerek, herhangi bir usuls\u00fcz faaliyette bulunmadan i\u00e7eriklerinizi g\u00fc\u00e7lendirebilirsin.<\/p>\n<p>Bunun haricinde, \u00f6zellikle Instagram\u2019da bulunan pek \u00e7ok sanat\u00e7\u0131, daha geni\u015f kitlelere ula\u015fmak i\u00e7in, ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olduklar\u0131 eserlerin izin al\u0131narak payla\u015f\u0131lmas\u0131 konusunda olduk\u00e7a isteklidir. Bu ki\u015filerle ileti\u015fime ge\u00e7mek,&nbsp;i\u00e7eri\u011finizi \u00f6zg\u00fcn ve legal bir \u015fekilde zenginle\u015ftirirken, sanat\u00e7\u0131lar\u0131n eserlerini de takdir etmek i\u00e7in de iyi bir yoldur.<\/p>\n<h2>Stok g\u00f6rsel sitelerinden faydalan:<\/h2>\n<p>\u00dccretli ve \u00fccretsiz kullan\u0131m sunan pek \u00e7ok stok g\u00f6rsel sitesi mevcut. Elbette, her sitenin kendine \u00f6zg\u00fc birtak\u0131m k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 veya \u015fartlar\u0131 (\u00fcyelik i\u015flemleri ve \u00fccretli kullan\u0131m gibi) bulunabilir; bu noktalara dikkat ederek telif hakk\u0131n\u0131 ihlal etmeden, i\u00e7eri\u011fini g\u00f6rsellerle desteklemeniz m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da da bahsetti\u011fimiz Google G\u00f6rseller, stok siteleri ile benzer \u00e7al\u0131\u015fma prensibiyle, arama sayfas\u0131nda bulunan Arama Ara\u00e7lar\u0131 men\u00fcs\u00fcn\u00fc kullanarak telif hakk\u0131na tabi olmayan g\u00f6rsellere ula\u015fma imkan\u0131 sunarken, Creative Commons ve benzeri siteler de \u00e7er\u00e7eve ruhsatl\u0131 olarak tabir edilen ve sahibinin tekrar kullan\u0131ma izin verdi\u011fi eserleri kullan\u0131c\u0131larla bulu\u015fturur.<\/p>\n<h2>G\u00f6rselin izinsiz kullan\u0131l\u0131r ise ne yapabilirsin?<\/h2>\n<p>Bir kullan\u0131c\u0131 de\u011fil, do\u011frudan eser sahibiysen ve izinsiz bir kullan\u0131m ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015fsan, telif hakk\u0131 ve lisanslar konusunda bilgi sahibi olarak harekete ge\u00e7men ve bir hukuk dan\u0131\u015fman\u0131 ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olman \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Tersinden G\u00f6rsel Arama (Google Reverse Image Search) bu a\u015famada da i\u015fine yarayacak \u00f6nemli bir ara\u00e7. Bu ara\u00e7 ile telif hakk\u0131 bulunan g\u00f6rselin hangi online kanallara y\u00fcklendi\u011fini g\u00f6rebilirsin. Ayr\u0131ca Pixsy vb. web siteleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla izinsiz kullan\u0131m faaliyetlerini takip ederek, hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamana olanak sa\u011flar.&nbsp;Bu tip ara\u00e7lardan yard\u0131m alarak \u00e7e\u015fitli kan\u0131tlara ula\u015fman durumunda, lisans kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, g\u00f6rseli izinsiz kullanm\u0131\u015f ki\u015fiden \u00f6deme talep edebilirsin.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak,<strong style=\"color: #00a575;\"> telif hakk\u0131na ili\u015fkin bir sorun ya\u015famamak ve hukuki bir yapt\u0131r\u0131mla kar\u015f\u0131la\u015fmamak ad\u0131na internetten buldu\u011fun g\u00f6rselleri kullanmak i\u00e7in izin almal\u0131 ve izinsiz her t\u00fcrl\u00fc aktiviteden uzak durmal\u0131s\u0131n.<\/strong> Buna ek olarak, eser sahibiysen, hukuki bir yard\u0131m alarak illegal kullan\u0131mlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7men, haklar\u0131n\u0131 korumak ve telif ile ili\u015fkili fark\u0131ndal\u0131k yaratmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dijital ortamda yay\u0131nlanan i\u00e7eriklerin, hangi konuda olursa olsun, \u00f6zellikle okuyucu deneyimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6rsellerle desteklenmi\u015f olmas\u0131 beklenir.&nbsp;Buna kar\u015f\u0131n, online mecralarda bulunan g\u00f6rseller uygun bir bi\u00e7imde kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda ciddi telif sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilir&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":954,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13.png",1708,686,false],"thumbnail":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-300x120.png",300,120,true],"medium_large":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-768x308.png",768,308,true],"large":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-1024x411.png",1024,411,true],"1536x1536":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-1536x617.png",1536,617,true],"2048x2048":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13.png",1708,686,false],"ruki-hero-image":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-1600x680.png",1600,680,true],"ruki-single-uncropped-image":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-1250x502.png",1250,502,true],"ruki-single-landscape-image":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-1250x686.png",1250,686,true],"ruki-single-portrait-image":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-1250x686.png",1250,686,true],"ruki-single-square-image":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-1250x686.png",1250,686,true],"ruki-landscape-image":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-900x600.png",900,600,true],"ruki-portrait-image":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-600x686.png",600,686,true],"ruki-square-image":["https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Screen-Shot-2022-01-13-at-16.22.13-600x600.png",600,600,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/author\/admin"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Dijital ortamda yay\u0131nlanan i\u00e7eriklerin, hangi konuda olursa olsun, \u00f6zellikle okuyucu deneyimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6rsellerle desteklenmi\u015f olmas\u0131 beklenir.&nbsp;Buna kar\u015f\u0131n, online mecralarda bulunan g\u00f6rseller uygun bir bi\u00e7imde kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda ciddi telif sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilir....","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/327"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=327"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1146,"href":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/327\/revisions\/1146"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/954"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bionluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}